อินซูลินปั๊ม

34
544
อินซูลินปั๊ม

อินซูลินปั๊ม

อินซูลินปั๊ม

อย่างที่น้องเบาหวานรู้ ๆ กันอยู่ว่าการรักษาระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์คือเรื่องสำคัญ ถ้าเราควบคุมระดับน้ำตาลได้ดีจะสามารถหลีกเลี่ยงอาการต่าง ๆ ได้ ทั้งยังช่วยป้องกันโรคแทรกซ้อนจากเบาหวานในระยะยาว เช่น จอตาเสื่อม ไต หัวใจ

คนที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 1 ทำให้ร่างกายไม่สามารถสร้างอินซูลินได้ อินซูลินคือฮอร์โมนที่ช่วยให้ร่างกายนำน้ำตาลไปใช้ โดยเฉพาะแหล่งพลังงานสำคัญที่มาจากคาร์โบไฮเดรต สำหรับน้องเบาหวานต้องชดเชยอินซูลินด้วยการฉีดอินซูลิน

ในขณะที่เบาหวานชนิดที่ 2 หรือเบาหวานที่เกิดจากการกินหวาน ไม่ออกกำลังกายเหมือนที่คนมีอายุเป็นกันนั้น ร่างกายของพวกเขายังผลิตอินซูลินอยู่ แต่ร่างกายไม่สามารถนำออกมาใช้ได้อย่างเหมาะสม หรืออาจผลิตอินซูลินไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย เพียงคุมอาหารและออกกำลังกายก็สามารถควบคุมโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ได้อย่างง่ายดาย แต่มีบางกรณีที่ต้องฉีดอินซูลินเพิ่มเพื่อช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้ดีขึ้น

ขณะที่น้องเบาหวานชนิดที่ 1 ต้องฉีดอินซูลินทุกวัน วันละหลาย ๆ ครั้ง คงมีหลายคนเคยได้ยินอินซูลินปั๊มมาบ้าง วันนี้เราจะมาพูดถึงเรื่องนี้กันค่ะ

อินซูลินปั๊มจะค่อย ๆ ฉีดอินซูลินแบบ rapid (เช่น novorapid) ตลอดทั้งวันเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลเพื่อทดแทนร่างกายที่ขาดอินซูลิน และจะใช้อินซูลินเพียงอย่างเดียวเท่านั้น อินซูลินปั๊มใช้ทดแทนและเพิ่มความสะดวก และทดแทนการฉีดวันละ 4-5 ครั้งต่อวันด้วยเข็มไซริงก์ หรือเข็มปากกา

 

อินซูลินปั๊ม

อินซูลินปั๊มทำงานอย่างไร

ปัจจุบันอินซูลินปั๊มมีให้เลือกหลายยี่ห้อ รวมไปถึงอินซูลินปั๊มรุ่นใหม่ ๆ แบบไร้สาย และตอนนี้หลาย ๆ บริษัทกำลังพัฒนาอัลกอริธึมที่เรียกว่า “Closed loop” หรือที่เรียกว่า “ตับอ่อนเทียม” เพื่อช่วยให้น้องเบาหวานจัดการระดับน้ำตาลได้ดียิ่งขึ้น ลดภาวะน้ำตาลในเลือดสูง-ต่ำ ระบบนี้ทำงานร่วมกับ CGM หรือเครื่องติดตามระดับน้ำตาล

อินซูลินปั๊มมีขนาดเล็ก หน้าตาคล้ายเพจเจอร์สมัยก่อน ทำงานเลียนแบบตับอ่อนของมนุษย์โดยการค่อย ๆ ปล่อยอินซูลิน short acting โดสเล็ก ๆ (Basal rate) ตลอดเวลา และสามารถใช้จ่ายอินซูลินสำหรับมื้ออาหาร (Bolus) ปกติแล้ว basal rates จะถูกกำหนดโดยคุณหมอที่ดูแลเรื่องเบาหวาน หรือคุณหมอประจำตัวของเรา เราสามารถกำหนดโปรแกรม Basal ได้หลากหลายตามความต้องการ

 

Amazon.com: Athletic Insulin Pump Case with Strap for t:Slim (M Leg,  Black): Health & Personal Care

น้องเบาหวานสามารถกดอินซูลินปั๊มสำหรับมื้ออาหารได้โดยตรง เครื่องจะคำนวณปริมาณอินซูลินที่ควรได้รับ โดยอ้างอิงจากค่า IOB Insulin on board (จำนวนอินซูลินที่คงเหลือในร่างกาย) อินซูลินปั๊มส่วนใหญ่มาพร้อมกับโปรแกรมคำนวณปริมาณอินซูลินอัตโนมัติ เราเพียงใส่จำนวนคาร์โบไฮเดรตเข้าไป เครื่องจะดูระดับน้ำตาลในเลือดขณะนั้น + IOB + ปริมาณคาร์โบไฮเดรต ถ้าน้ำตาลสูง เครื่องจะคำนวณ Correction factor หรือฉีดเก็บให้อัตโนมัติค่ะ

ปั๊มรุ่นใหม่จะมีขนาดเล็กเท่าสมาร์ตโฟน หรือบัตรเครดิต มีสาย infusion set โยงออกจากร่างกายของเราและอินซูลินปั๊มเข้าด้วยกัน เจ้าสาย infusion set จะมีเข็มเล็ก ๆ ติดกับร่างกายเพื่อมอบอินซูลินให้กับร่างกายของเรา ส่วนเครื่องอินซูลินปั๊มจะถูกเก็บไว้บริเวณที่เราสะดวก เช่น ในกระเป๋ากางเกง ที่ขา ชั้นใน ต้นแขน เป็นต้น ขึ้นอยู่กับเราว่าสะดวกแบบไหนค่ะ

 

Closed-loop artificial pancreas from Tandem, Dexcom aces Type 1 diabetes  study | FierceBiotech
Tandem Tslim

การใช้อินซูลินปั๊ม เราต้องผ่านการฝึกจากคุณหมอและเซลล์ คุณหมอจะเป็นคนกำหนดค่าสั่งจ่ายอินซูลินให้เรา carb ratio, basal, bolus, correction factor ทั้งหมดทั้งมวลต้องคำนวณจากค่า TDD Total daily dose (ค่าอินซูลินที่เราใช้ตลอดทั้งวัน basal+bolus) เพราะแบบนี้ถึงสำคัญมากว่าทำไมเราต้องจดทุกวัน ทุกมื้อ ว่าเรากินอะไรไป ฉีดไปเท่าไหร่ คุณหมอจะนำค่า TDD มาคำนวณในการปรับยานั่นเองค่ะ ถ้าไม่มีค่า TDD จะให้คุณหมอนั่งเทียนกะเอาว่าน้อง ๆ ทานเท่านั้นเท่านี้ก็เสียเวลาต้องปรับยาอีกหลายครั้งเลย น้อง ๆ อย่าลืมจดไว้เป็นประจำทุกวันนะคะ ค่าน้ำตาลก่อนมื้ออาหาร, แต่ละวันทานอะไร, ฉีดไปเท่าไหร่ ตรงนี้สำคัญมากสำหรับการปรับยา หลังจากที่คุณหมอปรับและกำหนดค่าต่าง ๆ ในอินซูลินปั๊มให้เราแล้ว ต่อไปเป็นหน้าที่ของเซลล์หรือตัวแทนผู้นำเข้าอินซูลินปั๊มจะสอนเราตั้งแต่ใส่อินซูลินยังไง เปลี่ยนสาย วิธีแก้ปัญหาต่าง ๆ เมื่อเสร็จสิ้นกระบวนการทั้งหมดคุณหมอจะช่วยวางแผนสำรองในกรณีที่ปั๊มเสียเพื่อป้องกันภาวะ DKA

 

อินซูลินปั๊ม

ประเภทของอินซูลินปั๊ม

1. ปั๊มแบบมีสาย มีช่องใส่ insulin reservoir หรือช่องใส่อินซูลิน จ่ายอินซูลินให้ร่างกายเราด้วยสายและ infusion set และต้องเปลี่ยน infusion set ทุก 3 วัน

 

อินซูลินปั๊ม
2. ปั๊มไร้สาย สามารถแปะใส่บริเวณผิวของน้องเบาหวานได้เลยค่ะ ไม่ต้องมีสายมากวนใจ ควบคุมด้วยระบบ wireless มีเครื่องสำหรับสั่งการแยกต่างหาก หรือที่เรียกว่า PDM (Personal Diabetes Manager) ไว้กดสั่งงานปั๊มที่ติดกับผิวหนังของเรา เช่น กดฉีด bolus ก่อนมื้ออาหาร

อินซูลินปั๊มส่วนใหญ่จะเชื่อมต่อกับเครื่องติดตามระดับน้ำตาลเพื่อช่วงลดปัญหาน้ำตาลในเลือดต่ำ และจัดการระดับน้ำตาลอัตโนมัติให้กับเรา

อินซูลินปั๊มส่วนใหญ่มีปัญหาคือ ไม่กันน้ำ ปัจจุบันหลาย ๆ บริษัทได้พัฒนาหน้าจอให้เป็นแบบ touch screen และกันน้ำได้ รวมไปถึงคุณสมบัติขั้นสูงมากมาย และความปลอดภัย มีหลายคนกังวลเรื่องนี้ อินซูลินปั๊มในปัจจุบันมีความปลอดภัยสูงรวมถึงการจ่าย bolus, แจ้งเตือนเมื่อลืมฉีดยาก่อนอาหาร, หัวเข็มอุดตัน แม้กระทั่งร่างกายไม่ได้รับอินซูลิน

หนึ่งในระบบที่ทันสมัยของอินซูลินปั๊มคือการทำงานร่วมกันระหว่างอินซูลินปั๊มและเครื่องติดตามระดับน้ำตาล เมื่อระดับน้ำตาลมีแนวโน้มต่ำตามที่เราตั้งค่าไว้ อินซูลินปั๊มจะตัดการทำงานอัตโนมัติ

 

อินซูลินปั๊ม

ส่วนต่าง ๆ ของอินซูลินปั๊ม

1. อินซูลินปั๊มมีสาย

– ปั๊ม ตัวเครื่องจะมีแบตเตอรี และช่องเก็บอินซูลิน (insulin reservoir) กลไกลและปุ่มหรือหน้าจอสัมผัสเพื่อสั่งจ่ายอินซูลิน ปั๊มจะส่งอินซูลินผ่านสายเล็ก ๆ เข้าไปใน infusion set จากนั้นจะเข้าสู่ร่างกายของเรา

– tubing ท่อหรือสายพลาสติกเล็ก ๆ เชื่อมต่อกับช่องเก็บอินซูลิน (insulin reservoir) อินซูลินจะไหลเข้าสู่ผิวหนังผ่าน infusion set ท่อมีความยาวหลากหลาย ขึ้นอยู่กับว่าคุณจะเก็บอินซูลินปั๊มไว้ที่ไหน บางคนชอบเก็บเครื่องปั๊มไว้ที่ขาก็จะใช้สายยาวกว่าปกติ

– infusion set หรือชุดให้อินซูลิน ทำจากเทฟรอนยึดติดผิวหนังด้วยแผ่นกาวทางการแพทย์ ด้านล่างของ infusion set จะมีเข็ม cannula เล็ก ๆ ฝังอยู่ใต้ผิวเพื่อส่งอินซูลินให้กับร่างกายผ่านชั้นไขมันใต้ผิวหนัง ปกติแล้วมักมีเครื่องยิงอัตโนมัติให้ หลังจากติดตั้งเข็มเรียบร้อย เราจะถอนเข็มนำออกคงเหลือไว้เพียงเข็ม cannula ไว้ใต้ผิว โดยทั่วไปจะติดบริเวณหน้าท้อง แต่ก็สามารถติดบริเวณอื่น ๆ ได้ เช่น ต้นขา สะโพก ต้นแขน เป็นต้น infusion set มีให้เลือกหลายแบบ คุณหมอและเซลล์จะช่วยน้องเบาหวานเลือกให้เหมาะกับไลฟ์สไตล์ของแต่ละคนค่ะ

 

อินซูลินปั๊ม
ภาพน้องกำลังติดอินซูลินปั๊มไร้สาย

 

2. อินซูลินปั๊มไร้สาย

– ตัวปั๊ม หรือ pod คล้าย ๆ กระเป๋าเล็ก ๆ ด้านหลังเป็นแผ่นกาวใช้ติดกับผิวหนังโดยตรง และมีช่องเข็ม cannula เจ้า pod นี้มีหน้าที่เก็บอินซูลินไว้ และเปลี่ยน pod ทุก ๆ สามวัน

– PDM (Personal Diabetes Manager) เครื่องสั่งการและควบคุม pod เช่น basal, bolus, carb ratio, correction factor, IOB, TDD สะดวกง่ายดาย ถ้าจะกินอะไรก็กดฉีด เครื่องจะสั่งการให้ pod ที่ติดกับผิวหนังของเราจ่ายอินซูลินอัตโนมัติ

 

สรุปข้อดี

– ไม่ต้องฉีดวันละหลาย ๆ ครั้ง กดปุ่มปุ๊บ กินได้เลย
– ง่ายสำหรับเวลาแก้น้ำตาลสูง ไม่ต้องจิ้มเข็มบ่อย
– กดสั่งหยุดจ่าย เพิ่ม-ลด อินซูลินได้ ถ้าใช้แบบเข็มเราไม่สามารถลด-หยุดจ่ายอินซูลินได้
– ความปลอดภัยสูง ใช้งานง่าย
– สะดวกเวลาทานข้าวนอกบ้านหรือไปโรงเรียน

 

ข้อเสีย

– ตัวเครื่องราคาแพง และต้องซื้อ infusion set เปลี่ยนทุก 3 วัน
– เข็มอุดตัน ถ้าไม่รีบแก้ไข อาจ DKA ได้

 

ข้อมูลบางส่วนจาก
1. https://www.endocrineweb.com/guides/insulin/insulin-pump-overview

เขียนและเรียบเรียง
mybraveboy.com

34 ความคิดเห็น

  1. Not all people have the same strengths and weaknesses. Each individual needs to be given an equal chance. Each individual has a different gift. An individual may not succeed in something, but may in something else. No one should ever be looked down upon because of their weaknesses. Nor should individuals be compared. Its interesting how you can realize these things when it is put into different perspectives. Kerrill Bev Alick

  2. I needed to post you that bit of remark to be able to say thanks over again with your striking basics you have documented on this website. It has been certainly particularly generous of people like you to give openly all that a number of people could have supplied as an e book to get some dough on their own, mostly now that you might have tried it if you desired. The strategies also worked to be the easy way to fully grasp that the rest have similar dream like mine to understand a little more in regard to this matter. I am certain there are a lot more pleasant sessions ahead for people who read carefully your blog. Lillis Callean Faus

  3. Its like you learn my thoughts! You appear to understand a lot about this, like you wrote the guide in it or something. I believe that you just can do with a few percent to power the message house a bit, but other than that, this is excellent blog. An excellent read. I will definitely be back. Melonie Richart Honey

  4. Having read this I thought it was very informative. I appreciate you finding the time and effort to put this article together. I once again find myself personally spending a lot of time both reading and posting comments. But so what, it was still worth it!| Ortensia Zebulen Heall

  5. After looking over a few of the articles on your web page, I truly appreciate your way of blogging. I book-marked it to my bookmark website list and will be checking back in the near future. Take a look at my web site as well and let me know your opinion. Avis Mikel Kragh

  6. Hi, Neat post. There is an issue along with your site in web explorer, may check this? IE nonetheless is the marketplace leader and a large portion of other folks will leave out your magnificent writing because of this problem.| Adel Spike Laird

  7. After looking over a number of the blog posts on your site, I seriously appreciate your way of writing a blog. I saved it to my bookmark webpage list and will be checking back in the near future. Take a look at my web site as well and tell me your opinion. Halley Hermon Scully

  8. Someone essentially lend a hand to make significantly posts I might state. This is the very first time I frequented your web page and thus far? I surprised with the research you made to create this particular post incredible. Great job! Chelsey Berkley Madian

  9. I cling on to listening to the news bulletin talk about receiving boundless online grant applications so I have been looking around for the most excellent site to get one. Could you tell me please, where could i acquire some? Jacquenette Erek Maltzman

  10. Howdy! This blog post could not be written much better! Looking through this article reminds me of my previous roommate! He always kept preaching about this. I am going to forward this article to him. Pretty sure he will have a good read. I appreciate you for sharing! Winne Trefor Zamora

  11. Far far away, behind the word mountains, far from the countries Vokalia and Consonantia, there live the blind texts. Separated they live in Bookmarksgrove right at the coast of the Semantics, a large language ocean. A small river named Duden flows by their place and supplies it with the necessary Marleah Pail Simeon

  12. Oh my goodness! an outstanding short article dude. Thank you Nonetheless I am experiencing issue with ur rss. Don?t know why Unable to sign up for it. Is there any individual getting identical rss trouble? Any person who knows kindly react. Thnkx Pammi Burl Ahearn

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here