เมื่อน้องเบาหวานป่วย Sick Day Management

30
910
น้องเบาหวานป่วย

น้องเบาหวานป่วย

เมื่อน้องเบาหวานป่วย Sick Day Management 

เด็ก ๆ คงหนีไม่พ้นความเจ็บป่วยเมื่อไปโรงเรียนหรือที่ที่มีคนเยอะ ๆ สิ่งสำคัญเลยก็คือ “วัคซีน” น้องเบาหวานอยู่ในกลุ่มเสี่ยงต่อโรคต่าง ๆ วัคซีนประจำปีต้องฉีดให้ครบ แต่เมื่อป่วยแล้วจะดูแลยังไงและต้องเจอกับอะไรบ้าง

ทำไม Sick Day Management ถึงสำคัญ

เมื่อน้องเบาหวานป่วยจะคุมน้ำตาลค่อนข้างยาก ระดับน้ำตาลสูงกว่าปกติ ถ้าร่างกายได้รับอินซูลินไม่เพียงพอจะเริ่มเผาผลาญไขมันเพื่อใช้เป็นแหล่งพลังงาน และเมื่อนั้นร่างกายจะเกิดคีโตน ซึ่งเป็นสาเหตุของ Diabetic ketoacidosis (DKA) ภาวะคีโตซิส ให้ดูแลเหมือนเด็กป่วยปกติทั่วไป ตัวร้อนให้เช็ดตัว โดยถูย้อนรูขุมขน ดื่มน้ำให้มาก ๆ และห้ามงดฉีดอินซูลิน พยายามให้ทานอาหารอ่อน

วิธีดูแลในวันที่ฉันป่วย

  1. ตรวจระดับน้ำตาลทุก 2-4 ชั่วโมงในตอนกลางคืน
  2. ห้ามงดฉีดอินซูลิน
  3. อาจต้องเพิ่มอินซูลินเพื่อช่วยจัดการระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์มากที่สุด
  4. อาจต้องลดอินซูลินให้น้อยลงเมื่ออาเจียน ท้องเสีย หรือเบื่ออาหาร
  5. เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้ร่างกายขาดน้ำ ดื่มน้ำ 1 แก้ว (250 มิลลิลิตร) หรือเครื่องดื่ม sugar-free ทุกหนึ่งชั่วโมงหลังตื่นนอน เช่น น้ำซุปกระดูกหมู น้ำซุปไก่ น้ำอัดลมสูตรไม่มีน้ำตาล Jello-o sugarfree
  6. ถ้าทานอาหารไม่ได้เลย ให้ทานคาร์โบไฮเดรต 15 กรัมทุก 1 ชั่วโมง หรือคาร์โบไฮเดรต 45 กรัม ทุก 3-4 ชั่วโมง โดยใช้หลักการอาหารแลกเปลี่ยน เช่น นมจืด 1 กล่อง, แครกเกอร์ 1 ห่อ, ขนมปัง 1 แผ่น, ผลไม้ 1 ส่วน, น้ำผลไม้ 3/4 ถ้วย, เกเตอเรด 1 แก้ว เป็นต้น
  7. แก้ไขน้ำตาลในเลือดสูง

ของที่ต้องใช้

  1. กลูโคสเม็ด, กลูโคสเจล, น้ำหวานเข้มข้น, น้ำผึ้ง เมื่อระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ
  2. เครื่องดื่มไม่มีน้ำตาล น้ำซุป น้ำดื่ม
  3. ปรอทวัดไข้
  4. เครื่องตรวจคีโตนหรือแผ่นตรวจคีโตน (แผ่นตรวจคีโตนเมื่อเปิดใช้แล้ว ไม่ควรเก็บไว้เกินสามเดือน)

เมื่อไหร่ที่ควรพบแพทย์

  1. อาเจียน 2 ครั้งภายในเวลา 12 ชั่วโมง
  2. เมื่ออาเจียนหรือท้องเสีย ไม่ดื่มน้ำและทานอาหารเกิน 4 ชั่วโมง
  3. หลังจากป่วย 24 ชั่วโมง รู้สึกอาการแย่ลง
  4. เมื่อฉีดอินซูลินเพิ่ม (ฉีดเก็บ) แต่ค่าน้ำตาลไม่ลด
  5. เมื่อมีอาการของ DKA เช่น ลมหายใจกลิ่นผลไม้ ปวดท้อง คลื่นไส้ หายใจหอบเหนื่อย
  6. เมื่อทำทุกอย่างแล้ว แต่ระดับน้ำตาลไม่สูงเกินกว่า 70 mg/dl

ควรตรวจคีโตนเมื่อไหร่

  • เมื่อระดับน้ำตาลสูงเกิน 240 mg/dl สองครั้งติดกัน ให้เช็กคีโตนทุกสี่ชั่วโมง
  • ถ้าตรวจพบคีโตน อาจต้องเพิ่มอินซูลินเพื่อให้ระดับน้ำตาลลดลง

 

สูตรลดระดับน้ำตาลในเลือด 1 Ketone Checks: Guidelines for children on injections

คีโตนในปัสสาวะ คีโตนในเลือด เพิ่มอินซูลิน rapid-acting
Negative น้อยกว่า 0.6 ไม่ต้องเพิ่มอินซูลิน
Small 0.6-1.5 เพิ่มอินซูลิน 5% ตรวจระดับน้ำตาลทุก 3 ชั่วโมง
Moderate 1.5-3 เพิ่มอินซูลิน 10% ตรวจระดับน้ำตาลทุก 3 ชั่วโมง หรือพบแพทย์เพื่อขอคำแนะนำ
Large มากกว่า 3 ขึ้นไป เพิ่มอินซูลิน 20% ตรวจระดับน้ำตาลทุก 3 ชั่วโมง แนะนำพบแพทย์ด่วนค่ะ

 

สูตรลดระดับน้ำตาลในเลือด 2

(current BG – target BG) ÷ correction factor = จำนวนอินซูลินยูนิต

สมมติว่า

  • correction factor ของเราคือ 1: 200 (ค่า correction factor ของใครของมันนะคะ)
  • current BG ระดับน้ำตาลตอนนี้คือ 500 mg/dl
  • target BG เป้าหมายระดับน้ำตาลที่ต้องการคือ 130 mg/dl

วิธีคิด

(Current BG 500 – 130 target BG) = 370

เมื่อนำระดับน้ำตาลในเลือดขณะนั้นลบด้วยเป้าหมายระดับน้ำตาลที่ต้องการ จะได้ 370

จากนั้นนำมาหารกับค่า correction factor ของเรา (ในที่นี้สมมติว่า correction factor คือ 1:200) จะได้ 370 ÷ 200 = 1.85 ยูนิต

ตัวเลข 1.85 คือจำนวนยูนิตที่สามารถทำให้ระดับน้ำตาลของเราลดลงจาก 500 mg/dl เหลือ 130 mg/dl

 

น้ำตาลสูงและมีคีโตน

หลังจากที่เราคำนวณปริมาณอินซูลินฉีดเก็บแล้ว ถ้าเราตรวจพบคีโตนก็สามารถแก้ไขได้เองที่บ้าน

 

ถ้ามีคีโตน 1+ หรือ 2+ ให้คูณ 1.5

ให้ใช้ปริมาณอินซูลินที่เราคำนวณได้จากตัวอย่างด้านบน x 1.5 = ปริมาณอินซูลินสำหรับฉีดเก็บและคีโตน

ถ้ามีคีโตน 3+ หรือ 4+ ให้คูณ 2

ให้ใช้ปริมาณอินซูลินที่เราคำนวณได้จากตัวอย่างด้านบน x 2 = ปริมาณอินซูลินสำหรับฉีดเก็บและคีโตน

 

ตัวอย่าง

สูตร (current BG – target BG) ÷ correction factor = จำนวนอินซูลินยูนิต x ปริมาณคีโตน = จำนวนอินซูลินสำหรับฉีดเก็บและแก้คีโตน

ตัวอย่างที่ 1 เราได้ปริมาณอินซูลินฉีดเก็บจากตัวอย่างด้านบน 1.85 ยูนิต ตรวจพบคีโตน 2+

1.85 x 1.5 = 2.7 ยูนิต สำหรับแก้น้ำตาลสูงและคีโตน

ตัวอย่างที่ 2 เราได้ปริมาณอินซูลินฉีดเก็บฉีดเก็บจากตัวอย่างด้านบน 1.85 ยูนิต ตรวจพบคีโตน 4+

1.85 x 2 = 3.7 ยูนิต สำหรับแก้น้ำตาลสูงและคีโตน

 

แนวทางแก้ไขสำหรับอินซูลินปั๊ม

ถ้าระดับน้ำตาลเกิน 300 mg/dl และตรวจไม่พบคีโตน

  • ให้อินซูลินปั๊มคำนวณฉีดเก็บ
  • หลังฉีด 1 ชั่วโมงให้เช็กระดับน้ำตาลในเลือดอีกครั้งเพื่อให้แน่ใจว่าระดับน้ำตาลลดลงอย่างน้อย 50 จุด ถ้าระดับน้ำตาลดลงน้อยกว่า 50 จุด ให้คิดไว้ก่อนว่าสายปั๊มอาจมีปัญหา พับ หัก ทำให้ร่างกายได้รับอินซูลินฉีดเก็บไม่เต็มที่ ให้ทำตามขั้นตอนต่อไป
  • ให้พิจารณาฉีดเก็บด้วยเข็มไซริงก์หรือเข็มปากกา ให้ฉีดเก็บอีก 1/2 โดสของรอบก่อน และตรวจระดับน้ำตาลอีกครั้ง
  • เปลี่ยนสายปั๊มและบริเวณที่ติด
  • รีสตาร์ตปั๊มและเช็กระดับน้ำตาลในเลือดหลังจากหนึ่งชั่วโมง ถ้าระดับน้ำตาลในเลือดลดลงอย่างน้อย 50 จุด ให้ตรวจระดับน้ำตาลในเลือดต่อไปตามปกติ ถ้าน้ำตาลลดลงน้อยกว่า 50 จุด ให้เช็กคีโตน ถ้าตรวจพบคีโตนให้ increase temporary basal 10-20% ประมาณ 4 ชั่วโมง และดูว่าระดับน้ำตาลลดลงหรือไม่ ถ้ายังไม่ลดลงให้ปรึกษาแพทย์

ถ้าระดับน้ำตาลเกิน 300 mg/dl และตรวจพบคีโตน

  • ให้พิจารณาฉีดเก็บด้วยเข็มไซริงก์หรือเข็มปากกา ถ้าคีโตนอยู่ในระดับ moderate ให้เพิ่ม correction 10%
  • ถ้าคีโตนอยู่ในระดับ Large ให้เพิ่ม correction 20%
  • Disconnect infusion set จากนั้นเปลี่ยนสายและบริเวณติดปั๊ม
  • เพิ่ม temporary basal 10-20% ประมาณ 4 ชั่วโมง และดูว่าระดับน้ำตาลลดลงหรือไม่ ถ้ายังไม่ลดลงให้ปรึกษาแพทย์

 

รีบไปโรงพยาบาลเมื่อมีอาการดังต่อไปนี้

  1. ปวดท้องรุนแรง
  2. หายใจลำบาก หายใจหอบเหนื่อย
  3. ร่างกายมีสัญญาณการขาดน้ำ เช่น ง่วงนอนผิดปกติหรือปลุกยาก ผิวและริมฝีปากแห้ง ตาลึก หรือถ่ายปัสสาวะผิดปกติ
  4. มีไข้สูง 40 องศา นานกว่า 24 ชั่วโมง
  5. ระดับน้ำตาลสูง ไม่ยอมลด และตรวจพบคีโตน

 

อ้างอิง

  1. https://diabetes.ucsf.edu/sites/diabetes.ucsf.edu/files/Sick%20Day%20Final%2011%2023%2009_0.pdf
  2. http://www.stmichaelshospital.com/pdf/programs/diabetes/sick-day-management-type-1-diabetes.pdf

30 ความคิดเห็น

  1. Hmm it appears like your site ate my first comment (it was
    extremely long) so I guess I’ll just sum it up what I wrote and say,
    I’m thoroughly enjoying your blog. I too am an aspiring blog
    writer but I’m still new to everything. Do you
    have any points for rookie blog writers? I’d genuinely appreciate it.
    asmr 0mniartist

  2. Hi there very nice website!! Guy .. Excellent ..
    Amazing .. I will bookmark your blog and take the feeds also?
    I’m satisfied to find numerous useful information right
    here in the post, we want work out more strategies in this regard,
    thanks for sharing. . . . . . asmr 0mniartist

  3. Hi there just wanted to give you a quick heads up.
    The words in your article seem to be running off the screen in Safari.
    I’m not sure if this is a format issue or something to do with
    browser compatibility but I thought I’d post
    to let you know. The design and style look great though!
    Hope you get the issue resolved soon. Kudos

  4. hello there and thank you for your info – I have certainly picked
    up something new from right here. I did however expertise several technical issues using this web
    site, as I experienced to reload the web site many
    times previous to I could get it to load properly. I had been wondering if
    your web hosting is OK? Not that I am complaining, but sluggish
    loading instances times will very frequently affect your
    placement in google and could damage your high-quality score
    if ads and marketing with Adwords. Well I’m adding this RSS to my email and could look out
    for much more of your respective fascinating content.
    Ensure that you update this again very soon.

  5. This is really interesting, You are a very skilled blogger.
    I’ve joined your rss feed and look forward to
    seeking more of your fantastic post. Also, I have shared your site
    in my social networks!

  6. Unquestionably believe that which you stated. Your favorite reason appeared to be on the web the easiest thing
    to be aware of. I say to you, I certainly get annoyed while people consider
    worries that they just don’t know about. You managed to hit the nail
    upon the top as well as defined out the whole thing without having
    side-effects , people could take a signal. Will likely be back to get more.
    Thanks

  7. I was wondering if you ever thought of changing the structure of your blog?
    Its very well written; I love what youve got to say. But maybe you could a little more in the way
    of content so people could connect with it better.

    Youve got an awful lot of text for only having 1 or 2 pictures.
    Maybe you could space it out better?

  8. Does your site have a contact page? I’m
    having trouble locating it but, I’d like to send you an e-mail.
    I’ve got some creative ideas for your blog you might be interested in hearing.
    Either way, great blog and I look forward to seeing it grow
    over time.

  9. Woah! I’m really digging the template/theme of this website.
    It’s simple, yet effective. A lot of times it’s challenging
    to get that “perfect balance” between usability and appearance.
    I must say you’ve done a fantastic job with this. Also, the blog loads
    very quick for me on Firefox. Exceptional Blog!

  10. Hi great website! Does running a blog like this require a large amount of
    work? I have virtually no understanding of coding but I was hoping
    to start my own blog soon. Anyhow, should you have any
    suggestions or techniques for new blog owners please share.
    I know this is off topic but I just had to ask.

    Many thanks!

  11. Oh my goodness! Impressive article dude! Many thanks, However I
    am going through troubles with your RSS. I don’t know the reason why I can’t subscribe to it.
    Is there anybody else getting the same RSS issues? Anyone who knows the answer
    will you kindly respond? Thanx!!

  12. Just desire to say your article is as surprising.
    The clearness for your publish is just spectacular and that i
    can assume you’re knowledgeable on this subject.
    Fine along with your permission let me to grasp your feed to stay up to date with
    impending post. Thank you a million and please continue
    the enjoyable work.

  13. I blog frequently and I seriously thank you for your content.
    This article has really peaked my interest. I’m going to
    bookmark your website and keep checking for new
    information about once a week. I subscribed to your Feed too.

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here